Józef Piłsudski i II Rzeczpospolita

Switch to desktop

02 Kwi

Wspomnienia zułowskie

BujwidOkoło pół roku przed śmiercią Józef Piłsudski otrzymał od Mariana Zyndram-Kościałkowskiego oraz prof. Odo Bujwida plan majątku Zułowa pochodzący z 1858 r. Pierwszy z ww. był przewodniczącym Komitetu Odbudowy Zułowa, a drugi, nie wchodząc w szczegóły dotyczące jego kariery naukowej, synem zarządcy majątku Antoniego Billewicza, dziadka Marszałka. Pięcioletni Odo w roku 1862 trafił z ojcem do Zułowa, a po latach postanowił opisać wspomnienia z dzieciństwa. Dzięki staraniom wydawnictwa Miles trafiły one na rynek księgarski i stanowią przyczynek do dziejów rodziny Piłsudskich, który choć w niewielkiej objętości, daje pogląd na otoczenie pierwszych lat życia Ziuka, o którym z oczywistych względów wiemy najmniej.

Nie posiadając szczegółowej wiedzy autor zasięgał informacji o rodzinnej miejscowości Komendanta od jego starszej siostry Zofii Kadenacowej. Opisuje on położenie majątku oraz jego krótką historię związaną już z rodziną Piłsudskich, a nie Billewiczów. Zwraca uwagę fakt, że według Odo Bujwida, a być może i siostry Józefa Piłsudskiego, przez dwanaście lat zarządzania majątkiem ojciec Ziuka podniósł stan jego zagospodarowania i spłacił część obciążających go długów. Nie stroni także od konsekwencji pożarku Zułowa.

Najciekawszą częścią wspomnień wydaje się być opis tego, czego świadkiem był autor. Przewijają się na kartach książki postacie mieszkańców dworu, jak i okolicznej ludności. Nie brakuje choćby nawiązań do powstania styczniowego i wątku, który mogliby zweryfikować historycy powstania styczniowego, który mówi o kontaktach właścicieli majątku z bohaterskim księdzem Antonim Mackiewiczem, który być może odwiedzał dwór w Zułowie. Autor poświęcił nieco miejsca na swe osobiste kontakty z Józefem Piłsudskim, którego poznał w 1904r.

Co prawda Wspomnienia zułowskie nie stanowią naukowego opracowania, ale niewątpliwie dość dobrze oddają charakter miejsca, w którym urodził się i wychowywał przyszły Marszałek. Trudno jednak wymagać, by autor szczegółowo opisywał miejsce i ludzi, z którymi miał kontakt jedynie przez kilka miesięcy. Ze względu na aresztowanie ojca autora po wybuchło powstania styczniowego rodzina opuściła Zułów jeszcze przez zaślubinami Marii i Józefa Piłsudskich.

Szkoda jednak, że wydawnictwo poskąpiło na korekcie. Klasycznym przykładem może być data ślubu Marii z Billewiczów z Józefem Wincentym Piłsudskim. Zamiast 1863 r., znajdujemy rok 1853 (s. 10). Inny, nieskorygowany błąd (bezkrytycznie przepisany z pierwodruku), sugeruje, że w 1856 r, Maria Billewicz miała 16 lat, gdy w rzeczywistości była dwa lata młodsza. Znajdziemy też kilka przypadków stawiania spacji w środku wyrazów, co znacząco wpływa na obniżenie oceny pracy redakcyjnej. Być może ze względu na oszczędności związane z procesem wydawniczym zrezygnowano z ilustracji, które znajdują się w przedwojennym wydaniu, co także wpływa na ogólną ocenę recenzowanej pozycji.

Dariusz Nowiński

Temat i treść – 9/10

Język, styl, kompozycja tekstu – 9/10

Forma wydawnicza – 6/10

Tytuł: Wspomnienia zułowskie

Autor: Odo Bujwid

Wydawca: Wydawnictwo Miles

Rok wydania: 2021

Ilość stron: 34

Okładka: miękka

ISBN: 978-83-66715-88-2

Copyright © 2006-2015 ISSN 1899-8348

Top Desktop version