Józef Piłsudski i II Rzeczpospolita

Switch to desktop

Rafał Kuzak

Rafał Kuzak

URL strony:

Pierwsze – londyńskie – wydanie albumu „Marszałek Józef Piłsudski. Komendant – Naczelnik Państwa Pierwszy Marszałek Polski” autorstwa J.L. Englerta i G. Nowika miało miejsce w 1991 r. Chociaż minęło już tyle lat, jest to ciągle jedna z najlepszych tego typu publikacji dostępnych na rynku, dlatego też dzisiaj przyjrzymy się trzeciej odsłonie tej książki, którą w 2007 r. w ręce czytelników oddała Oficyna Wydawnicza RYTM.

Jak to zwykle bywa w przypadku albumów firmowanych przez RYTM, recenzowany tom pod względem wizualnym prezentuje się bardzo dobrze. Liczącą blisko 290 stron pracę wydano na kredowym papierze, strony są szyte, zaś estetyczna, twarda oprawa dopełnia całości. A jak wygląda kwestia najistotniejsza, czyli materiał ikonograficzny?

Tutaj również trudno mieć jakieś zastrzeżenia, w albumie zamieszczono bowiem kilkaset dobrej jakości czarno-biały zdjęć Marszałka oraz osób z jego otoczenia. Znajdziemy tam również kilka kolorowych reprodukcji dokumentów, obrazów czy zdjęć przedmiotów należących do Józefa Piłsudskiego. Śmiało można powiedzieć, całość stanowi doskonałą ilustrację kolejnych etapów życia tego wielkiego Polaka. Jednak recenzowany tom to nie tylko zdjęcia, to swego rodzaju bogato ilustrowana biografia Pierwszego Marszałka Polski.

Trzeba bowiem podkreślić, że Autorzy prowadząc klarowną i wnikliwą narrację, zapoznają czytelnika z kolejami życia Komendanta. Dzięki temu nawet zupełny laik ma okazję poznać losy człowieka, który miał tak wielki wpływ na historię naszego kraju. Dodatkowo Juliusz L. Englert i Grzegorz Nowik przy każdej sposobności raczą nas sporymi fragmentami wypowiedzi Marszałka, odnoszącymi się do akurat opisywanych wydarzeń. Czasami posiłkują się również pracami innych historyków, co wychodzi tylko na dobre omawianej książce.

Nie jest jednak tak, że album pozbawiony jest wad, znajdziemy tak kilka rzeczy do których można się „przeczepić”. Chyba najpoważniejszą z nich jest brak opisu niektórych zdjęć. Z takim przypadkiem spotykamy się na przykład na stronach 154-55, gdzie zamieszczono cztery fotografie wykonane w trakcie wizyty Marszałka w Rumunii w 1922 r. Niestety tylko dwa z nich doczekały się opisu. Innym problem są sporadycznie występujące błędy merytoryczne. Przykładowo, na stronie 132 w tekście jak i opisie zdjęcia możemy przeczytać, że w niedzielę 12 listopada 1920 r. buławę marszałkowską podał Józefowi Piłsudskiemu sierż. Jan Wężyk. Mamy tutaj do czynienia z aż dwoma błędami. Po pierwsze, buławę wręczono Józefowi Piłsudskiemu faktycznie w niedzielę, tyle że był to 14 listopada. Po drugie, osobą wręczającą był kpr. Jan Żywek, a nie sierż. Jan Wężyk. Mylenie Jana Wężyka i Jana Żywka jest dosyć częste, mam jednakże nadzieję, że w ewentualnym czwartym wydaniu błąd ten w końcu zniknie.

Przechodząc do podsumowania, z prawdziwą przyjemnością mogę polecić album „Marszałek Józef Piłsudski. Komendant – Naczelnik Państwa Pierwszy Marszałek Polski” wszystkim tym, którzy interesują się życiem jego głównego bohatera. Chociaż od pierwszego wydania minęły już ponad dwie dekady, nadal śmiało może on konkurować z innymi publikacjami tego typu. Zatem jeżeli jeszcze nie macie na swoje półce recenzowanego tomu, to myślę, że najwyższy czas to zmienić.

Rafał Kuzak

 

Ocena recenzenta:

Temat i treść : 9/10
Język, styl, kompozycja tekstu : 9/10
Forma wydawnicza : 10/10

 

Informacje o publikacji:

Tytuł : Marszałek Józef Piłsudski. Komendant – Naczelnik Państwa Pierwszy Marszałek Polski
Autor : Juliusz .L. Englert i Grzegorz Nowik
Wydawnictwo : Oficyna Wydawnicza RYTM
Rok wydania : 2007
Liczba stron : 288
Oprawa : twarda
Wymiary : 21 x 30 cm
ISBN : 978-83-7399-221-4

Z zasady recenzuje się książki, które niedawno trafiły na księgarskie półki. Dzisiaj jednak przyjrzymy się reprintowi pracy wydanej w 1939 r., który w nasze ręce oddał Księży MŁYN Dom Wydawniczy. Mowa oczywiście o „20-leciu komunikacji w Polsce Odrodzonej 1918-1939”.

Wydawcą tego monumentalnego dzieła był krakowski Koncern Prasowy „Ilustrowany Kuryer Codzienny”. U podstaw jego powstania leżała chęć zaprezentowania osiągnięć młodego państwa w zakresie szeroko pojętej komunikacji. W efekcie stworzono, liczące ponad 500 stron, połączenie monografii z bogato ilustrowanym albumem. Jako ciekawostkę warto dodać, że książka nigdy nie trafiła do sprzedaży, ponieważ składano ją w Krakowie dopiero we wrześniu 1939 r. Dlatego też do niedawna niewiele osób miało z nią styczność – dopiero biblioteki cyfrowe to zmieniły. Ale wróćmy do tego co najważniejsze, czyli treści „20-lecia komunikacji…”

Międzywojenne dzieje Krakowa nie doczekały się zbyt wielu opracowań. Dlatego z tym większym zainteresowaniem sięgnąłem po książkę „Kraków między wojnami. Opowieść o życiu miasta 1918-1939” autorstwa Magdaleny Jankowskiej oraz Małgorzaty Kocańdy. Teraz chciałbym podzielić się z Wami moimi wrażeniami po zakończonej lekturze.

Pierwszą rzeczą jaka rzuca się w oczy, w przypadku recenzowanego tomu, to jego gabaryty. Jest on co prawda dużego formatu (220 x 320 cm), jednakże liczy zaledwie 120 stron. Całość została wydana na kredowym papierze, strony są szyte, zaś nad trwałością czuwa solidna i estetyczna twarda oprawa. Wydawca zadbał nawet o taki detal jak zakładka, wykonana z materiału w złotym kolorze.

Na treść książki składa się aż 50 tematycznych rozdziałów. Jest to jednocześnie jej największa zaleta jak i wada. Dlaczego tak się dzieje? Odpowiedź jest prosta. Z jednej strony mamy dobrze napisany tekst, poruszający wiele interesujących tematów. Znajdziemy tam szereg informacji, począwszy od tych dotyczących życia codziennego mieszkańców (praca, higiena, mieszkania, moda czy obyczaje), poprzez dane tyczące władz miasta, sił porządkowych, wymiaru sprawiedliwości, a skończywszy na literaturze oraz sztuce. Oczywiście to tylko drobny wycinek opowieści snutej przez Magdalenę Jankowską i Małgorzatę Kocańdę.

No i właśnie ta mnogość jest – jak wspomniałem – największą słabością publikacji. Jak łatwo policzyć, na każdy z tych tematów Autorki przeznaczyły około dwóch stron. Dlatego też, wszystko to o czym piszą, jest ledwie zarysem. Dodatkowo trzeba pamiętać, że praca jest bogato ilustrowana, co powoduje, że czasami jest to właściwie tylko jedna strona tekstu. W wielu przypadkach czytelnik oczywiście znajdzie sporo ciekawych wiadomości, jednakowoż nierzadko po zakończonej lekturze kolejnego „rozdziału” czułem olbrzymi niedosyt (chociażby części poświęcone wojsku czy policji). W związku z powyższym, jest to na pewno świetny przyczynek do dalszego zgłębiania opisywanej tematyki, w czym może pomóc licząca kilkadziesiąt pozycji bibliografia, zamieszczona na końcu pracy. Sama książka, moim zdaniem, jednakże nie oferuje tyle informacji na temat miasta i jego mieszkańców ile powinna. Sytuację ratują nieco „kapsuły”, w których możemy znaleźć różnego rodzaju ciekawostki czy dane adresowe wielu przedwojennych instytucji.

Zupełnie inaczej wygląda sprawa jeżeli chodzi o szatę graficzną. Tutaj naprawdę trudno mieć jakieś zastrzeżenia. Nasze oczy cieszy ponad 200 zdjęć, dodatkowo na kartach „Krakowa między wojnami…” znajdziemy fotokopie wycinków prasowych, różnego rodzaju ulotek oraz dokumentów. Wszystko to jest wysokiej jakości i koresponduje z treścią poszczególnych „rozdziałów”. Dodatkowym atutem recenzowanego tumu są dwa „bonusy”. Jeden z nich to reprint planu miasta z 1931 r., drugim jest płyta DVD z trzema krótkimi filmami, przedstawiającymi życie miasta.

Podsumowując, z jednej strony czuję na pewno spory niedosyt po zakończonej lekturze. Wiele zagadnień zostało ledwie poruszonych i czytelnik nie dowie się dużo na dany temat. Z drugiej jednak strony mnogość omawianych kwestii sprawia, że i tak znajdziemy tam sporo interesujących informacji. Ponadto zjawiskowa szata graficzna oraz „bonusy” przekładają się na podniesienie oceny końcowej. Generalnie, pomysł ciekawy, jednak wykonanie pod względem merytorycznym pozostawia nieco do życzenia.

Komu poleciłbym tę książkę? Na pewno tym, którzy zbierają albumy poświęcone historii Grodu Kraka. Odradzam zakup osobom przedkładającym ładunek informacyjny ponad walory wizualne.

Recenzent: Rafał Kuzak

Ocena recenzenta:
Temat i treść : 7/10
Język, styl, kompozycja tekstu : 9/10
Forma wydawnicza : 10/10

Informacje o publikacji:
Tytuł: „Kraków między wojnami Opowieść o życiu miasta 1918-1939”
Autor: Magdalena Jankowska, Małgorzata Kocańda
Wydawnictwo: Dom Wydawniczy Księży Młyn
Rok wydania: 2011
Liczba stron: 120
Oprawa: twarda
Wymiary: 220 x 320 cm
ISBN: 978-83-7729-024-8

Copyright © 2006-2015 ISSN 1899-8348

Top Desktop version